Siri Söylediklerimizi ve Konuştuklarımızı Nasıl Anlıyor? - Burak Göç
iOS Siri
Bak Bu Tutar!BilgisayarMakaleler

Siri Söylediklerimizi ve Konuştuklarımızı Nasıl Anlıyor?

Üşengeçliğimin ayyuka çıktığı zamanlarda biricik sesli asistanım Siri’den yardım aldığım oluyor. “Siriiii, yarın hava nasıl kızım?”, “Siriii, 23 inç kaç cm lan?”, “Ulan Siriiii! Yarın hatırlat su bitmiş, su alcam. Hatırlatmazsan, anam sesli asistan falan dinlemez ikimizi de keser valla!” gibi diyaloglarda kendisinin pratik faydaları var.

Mesela, matematik özürlüsü olduğumdan ve klavyemde ayrı bir numerik tuş bölümü olmadığından tüm matematik işimi Siri’ye yüklüyorum. “112 ile 284’iü topla, hah aferin. Tamam şimdi bunun yüzde birini al, aldın mı? Onu da 18 ile çarp, ne etti? 71,28 tamaaaam.”

Geçtiğimiz gün yine sular barajlar gibi Siri ile koyu bir muhabbete tutuşmuşken, aslında uzun süredir kafamı karıncalayan soru gündemime geldi. Siri konuştuklarımızı nasıl anlıyor? İşin sahne arka planında yapay zeka ve doğal dil işleme gibi seracılık teknolojilerinden faydalanıldığını biliyordum. Yine de tam olarak Siri’nin nasıl çalıştığını anlamak ayrı bi’ konu.

Siri konuştuklarımızı nasıl anlıyor?

Gayet basit. Siri kendisine söylediğimiz her sözü önce yazıya döküyor. iPhone veya Mac’de Siri ile konuşurken konuştuklarımızın ekrana yazdırılmasının bir nedeni de bu. Söylediklerimiz Dikte özelliği yardımıyla yazıya dönüştürülemediği sürece Siri bizim neyden bahsettiğimizi anlayamıyor. Dikte ile ağzımızdan çıkan her bir sözcük yalın metne dönüştürülerek Siri tarafından işleme alınıyor.

Muhabbetimizin Transcript’e döküldüğü sırada Siri doğal dil işleme teknolojisinin nimetleriyle “insanların konuşma ve yanıtlama şekillerinden” yola çıkarak işlem yapıyor. Bunun düşündüğümüzden daha basit ve büyütülmemesi gereken bir olay olduğunu söyleyen Worcester Politeknik Enstitüsü bilgisayar bilimi profesörü Candy Sidner durumu şöyle açıklıyor:

“Sesli asistanlar (Siri) belli başlı şeyleri yapabilecek şekilde programlanmıştır. Söylenen şeyleri ayırır ve buna göre veri tabanlarını tarayarak işlem yaparlar.”

Şeker Candy profesörümüz Siri’nin neden bir soruya ışık hızında yanıt vermesini de bilgisayar dünyasının işleme hızına bağlıyor. Yani:

  • Konuştuklarımız dikte “dictation” özelliği sayesinde önce metne dönüştürülüyor.
  • Siri bu metni doğal bir konuşma olarak tarayıp, ilgili komutları buluyor ve bir bağ kuruyor.
  • Bağı kurduktan sonra bize yanıt veriyor. Yanıt veremediği de oluyor, kararlılıkla “Üzgünüm, bunu yapamam.” diyor. Ya da kıvırmak isterse “İşte ….. hakkında Web’de bulduklarım.” diyerek dijitalliğine bok sürdürmüyor.

Siri ile konuşurken bağırmak veya yavaş konuşmak bi’ işe yaramıyor

Siri gibi dijital asistanlar insan konuşma düzeni üzerine programlanıyor. Siz Siri karşıki tepedeymiş gibi bağırarak konuşsanız da, “Telefonum sana söylüroum, E Siri sen anla!” diye, tane tane hecelesiniz de Siri için fark eden bir şey olmuyor.

Sırf sizi anlamadı diye ağzınızı bozup robot gibi heceleyerek konuşmanız da kifayetsiz. Çünkü tüm söyledikleriniz sonuçta tek bir cümleye dönüştürülüyor ve Siri buradan alabildiğini alıyor. Alamadığını size tekrar soruyor veya umarsızca bok var gibi Web’de arıyor. Cathy Pearl gibi sesli asistan uzmanları veri işleme şeklinden dolayı Siri ile arkadaşınız gibi muhabbet etmenizi öneriyor. Muhabbeti kahvehane seviyesine düşürmediğiniz taktirde bunun daha iyi olacağına inancı da tam.

Siri ile konuşurken farklı tekrarlar yapmayı öğrenin

Siri’nin her söylediğinizi şıp ve şup diye anlamasını bekleyemeyiz. Yapay olmayan zekalar bile bazen aynı şeyleri onlarca kez duyup anlamıyor. Sinirlenmek çözüm değil. Bi’ kere sordunuz omadı mı? O zaman farklı bir şekilde daha basite indirgeyerek sorun/söyleyin.

Sonuçta karşınızda suni ve gayet sentetik bir zeka var. Her şeyi bilmesi, her söylediğinizi anlaması mümkün değil. Sorduğunuz şey için eğitilmemiş olabilir. “Tavuk mu yumurtadan yoksa yumurta mı tavuktan çıkar?” gibi soruların muhattabı bir dijital asistan olmamalıdır. Olmuşsa da suç dijital asistanda aranmamalıdır.

Toparlama Çabaları

Siri’nin çalışma mantığını kavramak umurunuzda olmayabilir. Benim gibi teknoloji meraklısı hatta editörü ve kullanıcısı için ise bunu bilmek ayrı bir keyif; E artık iPhone’um sana söylüyorum, Siri’ciğim sen anla.

Etiket

5 Yorum “Siri Söylediklerimizi ve Konuştuklarımızı Nasıl Anlıyor?

Yorumun mu Vardı? Buradan Alayım;

Bölüyorum ama... 🙂

Neredeyse 2 dakikadır buradasın. Facebook sayfama bir Like atarak bana destek olabilirsin. Teşekkürler! 👏👇